INDYWIDUALNA PRAKTYKA POŁOŻNEJ ŚRODOWISKOWO RODZINNEJ




„Gdy kształcimy matki, wychowujemy dzieci w ich łonie.”

Georg Christoph Lichtenberg



SZPITAL PRZYJAZNY DZIECKU

W celu przywrócenia prawidłowego sposobu żywienia dzieci na całym świecie Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) i Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF) stworzyły inicjatywę "Szpitala Przyjaznego Dziecku". Szpitale, które są odznaczone tym tytułem wypełniają "10 Kroków do Udanego Karmienia Piersią". Wdrożenie “10 kroków” wymaga zmian w organizacji pracy oddziału położniczo - noworodkowego. Przemyślane przeobrażenia stwarzają szansę, aby oddział odpowiadał zasadom nowoczesnej opieki położniczo-noworodkowej. Jednak najważniejsze zmiany dotyczą wdrożenia nowych zasad postępowania z kobietą rodzącą i położnicą. Cały personel zostaje przeszkolony i musi zrezygnować z wielu dotychczasowych, rutynowych praktyk. Nowe zasady wymagają poszanowania godności i prawa kobiet, a w szczególności prawa matek karmiących, oraz prawa do opieki medycznej najwyższej jakości w zgodzie z Zaleceniami WHO. Każda placówka, która zdobędzie tytuł jest porównywalna z odznaczonymi placówkami z całego świata, a jej sposób postępowania służy w pełni dobru dziecka i matki umożliwiając karmienie piersią. Jednocześnie w takiej placówce jest w pełni przestrzegany "Międzynarodowy Kodeks Marketingu Produktów Zastępujących Mleko Kobiece", dając szansę matkom na podjęcie decyzji o karmieniu dziecka opartej na współczesnej wiedzy medycznej, a nie na reklamie. W Polsce są obecnie 83 Szpitale Przyjazne Dziecku.

KORZYŚCI KARMIENIA PIERSIĄ

Karmienie piersią, zgodnie ze współczesną wiedzą, jest jedynym sposobem żywienia niemowląt i małych dzieci zapewniającym im optymalny stan zdrowia i rozwój, zgodnie z ostatnim stanowiskiem Amerykańskiej Akademii Pediatrii. Pokarm kobiecy jest substancją unikalną, żywą, dostosowującą swój skład w każdej chwili do potrzeb wzrastającego organizmu noworodka, niemowlęcia i małego dziecka. Jest wspaniałą, swoistą gatunkowo, niemożliwą do podrobienia substancją odżywczą, a dodatkowo zapewnia ochronę immunologiczną dziecku na cały okres karmienia, a nawet później. Im więcej pokarmu dziecko otrzymuje tym efekt ochronny jest lepszy. Stąd najlepsze efekty ochronne ma wyłączne karmienie piersią, czyli podawanie dziecku tylko mleka matki (z dopuszczeniem witamin, leków itp.). Tak karmione niemowlę uznano za wzorzec wzrostu, zdrowia i rozwoju, z którym mają być porównywane inne metody żywienia. Również Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, aby karmić wyłącznie piersią przez pierwszych 6 miesięcy życia, a następnie rozszerzając dietę dziecka kontynuować karmienie 2 lata lub dłużej. (WHA 55.25/2002) Karmienie piersią stwarza unikalną, pozytywną więź między matką a dzieckiem. Te pozytywne relacje wpływają korzystnie na kształtowanie się dobrych relacji w całej rodzinie. Karmienie piersią jest tanie i wygodne. Mleko matki jest zawsze świeże, ciepłe, w każdej chwili gotowe do podania dziecku (w nocy, w podróży, u znajomych). Koszty są niewielkie (zdrowe odżywianie matki, ew. odciągacz pokarmu) w porównaniu z kosztami mleka modyfikowanego, akcesoriów do żywienia sztucznego, ewentualnego częstszego leczenia, hospitalizacji, zwolnień lekarskich rodziców. PAMIĘTAJ! Karmienie naturalne jest przyjazne dla środowiska, jest niewyczerpanym i odnawiającym się źródłem pożywienia.

Dziesięć kroków do udanego karmienia piersią

KROK 1: Personel szpitala powinien posiadać sformułowane na piśmie zasady postępowania w zakresie karmienia piersią. Jeżeli przebywasz w szpitalu realizującym zasady "Dziesięciu kroków", masz prawo zapoznać się z podstawowymi założeniami tego programu (spisane zasady znajdują się w widocznych miejscach w szpitalu). Ponadto w każdym okresie Twojego pobytu w szpitalu (przed porodem, w czasie porodu i po porodzie), powinnaś odczuć stosowanie w praktyce przyjętych przez szpital zasad. Jeżeli oczekujesz na narodziny dziecka, powinnaś mieć dostęp do ulotek, broszur, czy otrzymać wskazówki na temat literatury o karmieniu piersią i opieki nad dzieckiem. W czasie porodu personel powinien stworzyć Ci komfort psychiczny i fizyczny, abyś mogła wkrótce bez przeszkód rozpocząć karmienie piersią. Po urodzeniu dziecka możesz spodziewać się warunków sprzyjających karmieniu piersią - pozytywnie nastawiony do karmienia piersią personel, karmienia dziecka bez ograniczeń czasowych, brak instruktażu o karmieniu sztucznym itp.

KROK 2: Personel szpitala powinien stosować w swojej pracy zasady sprzyjające karmieniu piersią. Przeszkolony personel szpitala, znający korzyści karmienia piersią, stosujący swoją wiedzę w praktyce, jest bardziej przyjaźnie nastawiony do Ciebie i Twojego karmionego piersią dziecka. Możesz więc liczyć na wsparcie i pomoc w przypadku trudności laktacyjnych, zgodnie z najnowszą wiedzą.

KROK 3: Personel szpitala powinien informować kobiety w ciąży o korzyściach i postępowaniu podczas karmienia piersią . Jeżeli oczekujesz na narodzenie dziecka, z pewnością myślisz już o sposobie karmienia noworodka. Wiedzę o karmieniu piersią (korzyściach, dobrym rozpoczęciu itp.), możesz zdobywać poprzez poradnie K, szkoły rodzenia oraz szpitale (nawet podczas pobytu na oddziałach patologii ciąży).

KROK 4: Personel szpitala powinien pomagać matkom w rozpoczęciu karmienia piersią w ciągu pół godziny po urodzeniu dziecka. Personel szpitala powinien umożliwić Ci przytulenie noworodka bezpośrednio po porodzie i zapewnić mu możliwość ssania piersi. Dla zwiększenia odporności dziecka ważne jest, aby jego pierwszym pokarmem było Twoje mleko (tzw. siara). Ssanie piersi zaraz po porodzie dodatnio wpływa również na Twój organizm. Produkowana wtedy oksytocyna ułatwia odklejanie się łożyska i obkurczanie macicy. Bardzo ważny jest również kontakt skóry dziecka z Twoim ciałem, który zapewni dziecku Twoją florę bakteryjną. Uchroni to malucha przed patogennymi szczepami bakterii szpitalnych.

KROK 5: Personel szpitala powinien pokazywać matkom, jak karmić piersią i jak podtrzymywać laktację, nawet gdyby zaszła konieczność oddzielenia od dziecka. Powinnaś otrzymać od personelu szpitala porady jak należy karmić piersią i jak utrzymać laktację (wraz z możliwością przećwiczenia tego w praktyce). Bardzo ważna jest odpowiednia fachowa pomoc przy pierwszym przystawianiu dziecka do piersi oraz porady dotyczące odciągania pokarmu. Możesz prosić o pomoc związaną z karmieniem piersią zarówno na oddziale porodowym, jak i na oddziale położniczo- noworodkowym.

KROK 6: Personel szpitala nie powinien podawać noworodkom żadnego innego jedzenia czy picia, niż mleko z piersi, z wyjątkiem szczególnych wskazań medycznych. Twój pokarm jest najbardziej odpowiedni dla Twojego dziecka. Nawet jeżeli Maluch nie może ssać bezpośrednio z piersi lub ma z tym trudności, może być dokarmiany Twoim pokarmem. Dobrym sposobem na podawanie dodatkowego pokarmu jest pipetka, kieliszek, dren lub strzykawka. Dokarmianie noworodka pokarmem podawanym za pomocą butelki, może zaburzyć odruch ssania u dziecka. Ważne jest, aby Twoje piersi były regularnie opróżniane z pokarmu, dzięki czemu laktacja zostanie utrzymana na odpowiednim poziomie. Dokarmianie dziecka powinno odbywać się zawsze z konkretnej przyczyny, na pisemne zlecenie lekarza.

KROK 7: W szpitalu należy stosować system rooming-in, umożliwiający matce przebywanie w pokoju razem z dzieckiem. Dzięki możliwości przebywania razem z dzieckiem (od porodu aż do opuszczenia szpitala), możesz karmić malucha według potrzeb (jego i swoich). Możesz także uczestniczyć w pielęgnacji swojego dziecka i przytulać je zawsze kiedy obydwoje macie na to ochotę. Pamiętaj jednak, że Twoja rola nie polega na zastępowaniu pielęgniarki w opiece nad dzieckiem. Zawsze masz możliwość skorzystania z pomocy i fachowych porad personelu opiekującego się Tobą i dzieckiem.

KROK 8: Personel szpitala powinien zachęcać i ułatwiać karmienie piersią na żądanie. Mając możliwość ciągłej obserwacji dziecka, zawsze możesz zaspokoić jego potrzeby. Jeżeli Twoje dziecko ssie rączki, kręci główką, poszukuje czy cicho płacze, najprawdopodobniej jest głodne. Karmienie powinno odbyć się również w przypadku uczucia przepełnienia w Twoich piersiach, nawet jeśli dziecko nie domaga się ssania piersi. Jedno karmienie powinno trwać aż do momentu zakończenia ssania i wypuszczenia brodawki przez dziecko. W ciągu doby zaleca się przynajmniej 8 karmień. Ten krok jest możliwy do spełnienia tylko wtedy, gdy przebywasz w pokoju razem z dzieckiem. Pamiętaj równocześnie, że obchody, procedury medyczne, wizyty gości czy posiłki powinny być dostosowane do rytmu karmień.

KROK 9: Personel szpitala nie powinien podawać smoczka niemowlętom karmionym piersią. Dziecko w inny sposób ssie mleko z piersi niż przez smoczek (czy kapturek ochronny zakładany na pierś). Użycie smoczka na butelce zaburza funkcję ssania piersi i może prowadzić do zaniku pokarmu, nieprawidłowego przyrostu masy ciała noworodka lub innych problemów w karmieniu piersią. Nie powinno się również używać smoczków do uspokajania dziecka. Dziecko przyzwyczajone do ssania piersi (zwłaszcza w pierwszych tygodniach życia) może mieć problemy w prawidłowym uchwyceniu piersi, jak również w efektywnym ssaniu przy użyciu odpowiedniej siły. Istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia podobnych problemów podczas karmienia przez kapturek. Stosowanie smoczków u dzieci może zwiększać ryzyko wad zgryzu i zakażeń. Jeżeli istnieje konieczność dokarmiania dziecka, personel nie powinien używać do tego celu smoczków. Ty również masz prawo do instruktażu na temat innych sposobów podawania pokarmu dziecku i stosowania tych metod w praktyce.

KROK 10: Personel szpitala powinien angażować się w tworzenie i pracę grup kobiet wspierających się w karmieniu piersią i kierować do nich karmiące matki wypisywane ze szpitala lub będące pod opieką przychodni. Problemy z karmieniem piersią pojawiają się najczęściej po opuszczeniu szpitala. Pamiętaj, że masz prawo do informacji (jeszcze przed wypisem ze szpitala) gdzie możesz zwrócić się o pomoc w przypadku problemów. Wśród proponowanych Ci form pomocy, możesz wybrać Poradnię Laktacyjną, porady telefoniczne udzielane przez fachowca, grupę wsparcia matek karmiących lub porady położnej podczas wizyty patronażowej w domu. Najlepiej wybrać pomoc oferowaną najbliżej miejsca zamieszkania, uwzględniając fachowe przygotowanie osoby pomagającej.